آیا دانههای قهوه واقعاً حس بویایی ما را «ریست» میکنند؟ (رمزگشایی از یک باور قدیمی)
اگر تابهحال برای خرید عطر به فروشگاههای بزرگ رفته باشید، حتماً با ظرفهای کوچک پر از دانههای قهوه روی پیشخوان مواجه شدهاید. فروشندگان با اطمینان کامل به شما میگویند: «اگر بینیتان خسته شده، کمی قهوه بو کنید تا شامهتان باز شود!»
اما آیا این حرکت کلاسیک، پایه علمی دارد یا صرفاً یک نمایش تبلیغاتی است؟ بیایید یک بار برای همیشه حقیقت پشت این دانههای قهوهای جذاب را بررسی کنیم.
۱. پدیدهای به نام «خستگی بویایی»
وقتی شما چندین عطر مختلف را پشت سر هم استشمام میکنید، گیرندههای بویایی در بینی شما با مولکولهای عطر اشباع میشوند. در این حالت، مغز شما برای جلوگیری از “اُورلود” شدن، سیگنالهای مربوط به آن رایحهها را نادیده میگیرد. به این اتفاق «سازگاری بویایی» یا خستگی بویایی میگویند؛ حالتی که دیگر نمیتوانید تفاوت بین یک عطر تلخ چوبی را با یک عطر شیرین گلی تشخیص دهید. ۲. قهوه وارد میشود: معجزه یا تلقین؟
باور عمومی این است که بوی قوی قهوه مانند یک «پاککننده» عمل کرده و مولکولهای عطر قبلی را از گیرندههای بینی جدا میکند. اما تحقیقات علمی (از جمله مطالعات دانشگاه رز-هولمن*) نشان داده است که قهوه هیچ برتری خاصی نسبت به مواد دیگر ندارد.
در واقع، قهوه *شامه شما را پاک نمیکند، بلکه فقط یک «تضاد بویایی شدید» ایجاد میکند. بوی قهوه به قدری با ساختار عطرها متفاوت است که مغز شما را برای لحظهای از آن فضای تکراری خارج میکند. این بیشتر یک اثر روانی (پلاسيبو) است تا یک فرآیند شیمیایی برای پاکسازی! ۳. بهترین راه برای «ریست» کردن حس بویایی چیست؟
اگر قهوه معجزه نمیکند، پس حرفهایهای دنیای عطرچه کار میکنند؟ در اینجا سه روش علمی و تستشده را به شما معرفی میکنیم:
بو کردن پوست خودتان:* عجیب به نظر میرسد، اما بهترین راه، بو کردن قسمتی از پوست بدنتان (مثل داخل آرنج) است که هیچ عطری به آن نزدهاید. بوی بدن شما برای مغزتان «نقطه صفر» یا استاندارد است. این کار به مغز سیگنال میدهد که به حالت پایه برگردد.
– نفس کشیدن در هوای آزاد: سادهترین و موثرترین راه! چند لحظه از محیط عطرفروشی خارج شوید و در هوای تازه نفس عمیق بکشید تا مولکولهای معلق عطر از مجاری تنفسیتان خارج شوند.
– بو کردن پارچه نخی: بو کردن یک تکه پارچه نخی تمیز و بدون بو نیز میتواند به آرام شدن گیرندههای بویایی کمک کند.
نتیجهگیری برای انتخاب عطر بهتر:
دفعه بعد که برای خرید عطر رفتید، به یاد داشته باشید که بینی شما یک ابرقهرمان نیست!
1. بیشتر از ۳ یا ۴ عطر را در یک نوبت تست نکنید.
2. بین هر تست، به جای پناه بردن به ظرف قهوه، چند ثانیه به پوست بدون عطر خودتان یا هوای آزاد پناه ببرید.
3. اجازه دهید عطر حداقل ۱۰ دقیقه روی پوستتان بماند تا نتهای میانی و پایانیاش را نشان دهد.